Biuro Spraw Wewnętrznych Policji

Kurs „Prawa Człowieka i etyka policyjna” w Portugalii

W dniach od 24 do 28 czerwca 2013 r. odbył się kurs „Human Rights and Police Ethics”, który został zorganizowany przez Europejską Akademię Policyjną (CEPOL nr 62/2013) w Portugalii. W kursie uczestniczyło 29 przedstawicieli Policji z 22 krajów, w tym ekspert Wydziału Analiz i Nadzoru BSW KGP. Zajęcia miały charakter wykładów oraz warsztatów. Zaprezentowano rozwiązania przyjęte w różnych krajach z zakresu praw człowieka i etyki. Odbyła się również projekcja filmów prezentujących interwencje policyjne, a następnie dyskusja na temat zachowania policjantów pod kątem przestrzegania praw człowieka. Dużym zainteresowaniem cieszyła się praca w grupach, podczas której uczestnicy kursu dyskutowali i przedstawiali własne oceny zdarzeń.

Policja z racji swoich zadań jest ściśle połączona ze zmieniającym się społeczeństwem, zatem również powinna się zmieniać i być wrażliwa na kwestie różnorodności. Zaciekawienie uczestników wzbudziła prezentacja projektu „Europejska różnorodność w Policji” (EDPOL - European Diversity in Policing) skoncentrowanego na wdrażaniu umiejętności kulturowych na poziomie operacyjnym w kilku europejskich krajach. Główne cele projektu to: promocja przestrzegania praw człowieka, zwalczanie dyskryminacji, rasizmu, ksenofobii, antysemityzmu, romanofobii, islamofobii i homofonii – poprzez wzmacnianie zrozumienia i tolerancji oraz wymianę wiedzy. Koordynatorka tego projektu zwróciła uwagę na to, że obecną tendencją w Europie sprzyjającą równemu traktowaniu jest umundurowanie policjanta bez widocznych symboli religijnych, etnicznych etc. W ramach projektu prowadzone są treningi samoświadomości w celu wywołania własnej refleksji i pobudzenia świadomości na temat różnorodności na świecie oraz posiadanych uprzedzeń. Koronnym celem tego programu jest otrzymanie przez społeczeństwo lepszej obsługi policyjnej, zredukowanie napięcia pomiędzy służbami porządku publicznego a zagrożonymi grupami.

Najciekawszą częścią kursu były warsztaty, podczas których omawiano przypadki łamania praw człowieka i etyki policyjnej oraz dyskutowano na temat orzeczeń wydanych przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu. Określono główne przyczyny naruszeń praw człowieka do których zaliczono m.in.: niewystarczającą edukację - brak właściwych treningów z zakresu przestrzegania praw człowieka i właściwego zachowania w ciężkich sytuacjach, niewystarczającą umiejętność samokontroli w sytuacjach stresowych, brak reakcji przełożonych, socjalne i finansowe braki kadrowe, konformistyczne zachowania grupowe, brak lidera w grupie, brak kultury powiedzenia „stop” do kolegów, oraz przypomniano, że lojalność koleżeńska nie usprawiedliwia braku reakcji! Do propozycji „uzdrowienia” zaliczono m.in.: kontynuację edukacji zawodowej, promocję najlepszych praktyk, tworzenie zrównoważonego prawa, nadzorowanie każdej procedury zatrzymania oraz wprowadzanie rozwiązań wspierających codzienną policyjną służbę. W celu zminimalizowania ryzyka naruszeń praw człowieka powinny być prowadzone profesjonalne szkolenia, oraz na bieżąco wykrywane przyczyny niewłaściwych praktyk i ich eliminowanie.

W kontekście czynnika powstrzymującego, odstraszającego nadużycia i łamania praw człowieka oraz pomagającego ujawnić prawdę wskazano na istotny wpływ nowych technologii i możliwości szybkiego przekazania informacji i materiałów filmowych zdarzeń.

Tego rodzaju seminaria sprzyjają cennej wymianie doświadczeń i ujawnianiu uniwersalnych dylematów mogących pojawić się podczas codziennej policyjnej służby. Podnoszenie kwalifikacji i wrażliwości na kwestie praw człowieka powinno odbywać się w toku całej służby policjantów, gdyż tylko wysoka świadomość, wiedza oraz nabyte umiejętności kontrolowania emocji mogą być najlepszą formą zapobiegania nadużyć i właściwego zachowania policjantów w sytuacjach trudnych.  

Powrót na górę strony