Wybrane aspekty zmian przepisów dotyczących bezpieczeństwa ruchu drogowego
W 2026 roku wchodzą w życie istotne zmiany w przepisach prawa, których celem jest poprawa bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz skuteczniejsze przeciwdziałanie najgroźniejszym zachowaniom na drogach. Nowe regulacje mają na celu wzmocnienie ochrony życia i zdrowia uczestników ruchu oraz zwiększyć skuteczność działań Policji wobec osób rażąco naruszających przepisy.
Zmiany wynikają z dwóch ustaw:
Poniżej przedstawiono wybrane aspekty nowych regulacji, istotne z punktu widzenia bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz codziennego funkcjonowania uczestników ruchu.
Ustawa z dnia 4 grudnia 2025 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy bezpieczeństwa ruchu drogowego (Dz.U. poz. 1872)
Wejście w życie: 29 stycznia 2026 r. (z wyjątkami, które zaczną obowiązywać od 30 marca 2026 r.)
Celem ustawy jest zdecydowane ograniczenie zjawisk szczególnie niebezpiecznych, takich jak nielegalne wyścigi pojazdów mechanicznych, brawurowa jazda, celowe driftowanie, jazda „na jednym kole” oraz nielegalne spotkania motoryzacyjne tzw. spoty i zloty motoryzacyjne.
Nowe przepisy w kodeksie karnym (zaczną obowiązywać od 29 stycznia 2026 r.)
Od wskazanej daty w kodeksie karnym obowiązują nowe regulacje, które w sposób kompleksowy penalizują najbardziej niebezpieczne zachowania na drogach.
Wprowadzono legalną definicję nielegalnego wyścigu pojazdów mechanicznych (art. 115 § 26 k.k.), co umożliwia jednoznaczne kwalifikowanie zachowań polegających na rywalizacji kierujących pojazdami z naruszeniem zasad bezpieczeństwa ruchu drogowego.
Jednocześnie spenalizowano przestępstwo organizowania, prowadzenia lub udziału w nielegalnym wyścigu pojazdów mechanicznych (art. 178c k.k.). Odpowiedzialności karnej podlegają zarówno organizatorzy takich zdarzeń, jak i kierujący biorący w nich udział, niezależnie od tego, czy doszło do wypadku.
Nowelizacja wprowadza również nowe przestępstwo tzw. jazdy brawurowej (art. 178d k.k.). Odpowiedzialność karna dotyczy kierującego, który jednocześnie:
• rażąco przekracza dopuszczalną prędkość,
• rażąco narusza inne zasady bezpieczeństwa ruchu drogowego,
• naraża człowieka na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub zdrowia.
Co istotne, przestępstwo to może zostać popełnione także w sytuacji, gdy nie doszło do wypadku drogowego.
Zaostrzono również odpowiedzialność karną za spowodowanie wypadku drogowego ze skutkiem śmiertelnym (art. 177 § 2a k.k.), jeżeli sprawca:
• uczestniczył w nielegalnym wyścigu,
• działał w warunkach jazdy brawurowej,
• prowadził pojazd w okresie obowiązywania sądowego zakazu prowadzenia pojazdów.
W takich przypadkach sąd orzeka znacznie surowsze sankcje karne.
Szczególnie istotną zmianą jest wprowadzenie obligatoryjnego dożywotniego zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych wobec sprawcy, który nie zastosował się do wcześniej orzeczonego zakazu prowadzenia pojazdów (art. 42 § 3 k.k.).
Nowe przepisy zaostrzają odpowiedzialność majątkową sprawców. Zgodnie z art. 44b k.k., w przypadku prowadzenia pojazdu przy zawartości alkoholu co najmniej 1,5‰, sąd obligatoryjnie orzeka przepadek pojazdu mechanicznego.
Nowe wykroczenia i odpowiedzialność uczestników nielegalnych spotkań
Równolegle w kodeksie wykroczeń wprowadzono nowe typy wykroczeń. Odpowiedzialności podlega m.in.:
• organizowanie „spotów i zlotów motoryzacyjnych” bez wymaganego zawiadomienia,
• umyślne uczestnictwo w takich spotkaniach,
• udział w nielegalnym wyścigu w charakterze pasażera lub widza,
• celowe wprowadzanie pojazdu w poślizg (drift),
• jazda „na jednym kole”.
Nowe przepisy w kodeksie drogowym
Zmiany przepisów obejmują również nowe regulacje w ustawie Prawo o ruchu drogowym określające zasady organizowania spotkań motoryzacyjnych. Spotkania, w których prezentowanych jest więcej niż 10 pojazdów na otwartej lub ogólnodostępnej przestrzeni, wymagają wcześniejszego zawiadomienia organu gminy, co pozwoli na monitorowanie przebiegu tych spotkań przez Policję.
W przypadku celowego driftu lub jazdy „na jednym kole” prawo jazdy zostanie zatrzymane na 3 miesiące. Te przepisy wejdą w życie 30 marca 2026 r.
Ustawa z dnia 17 października 2025 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. poz. 1676)
Wejście w życie: 3 marca 2026 r. (z wyjątkami)
Druga z ustaw wprowadza zmiany o charakterze systemowym, obejmujące m.in. młodych kierowców, okres próbny, nadzór nad prędkością, obowiązek używania kasków ochronnych oraz zasady korzystania z hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego.
Nowe przepisy umożliwiają uzyskanie prawa jazdy kategorii B osobom, które ukończyły 17 lat, pod warunkiem jazdy w obecności pasażera-opiekuna spełniającego wymagania określone w ustawie.
3 marca 2026 r. wejdą w życie istotne zmiany w zakresie nadzoru nad prędkością. Nowe regulacje pozwalają zatrzymać prawo jazdy za przekroczenie dopuszczalnej prędkości o więcej niż 50 km/h również poza obszarem zabudowanym na drogach jednojezdniowych dwukierunkowych.
Ustawa wprowadza ponadto nowe obowiązki w zakresie ochrony niechronionych uczestników ruchu. Od 3 czerwca 2026 r. dzieci i młodzież do 16. roku życia będą zobowiązani do używania kasków ochronnych podczas jazdy rowerem, hulajnogą elektryczną oraz urządzeniem transportu osobistego. Doprecyzowano także zasady przewożenia dzieci na rowerach i w przyczepkach rowerowych. Jednocześnie został podniesiony minimalny wiek (z 10 do 13 lat) dla użytkowników hulajnóg elektrycznych i urządzeń transportu osobistego.
Jednocześnie zmodyfikowano zasady okresu próbnego oraz możliwość jego wydłużenia w przypadku popełniania wykroczeń. Te przepisy będą stosowane od 3 września 2026 r.
Biuro Ruchu Drogowego KGP