Polska zakończyła przewodnictwo w Zarządzie Europolu
Po 18 miesiącach dobiegło końca przewodnictwo Polski w Zarządzie Europolu. W tym czasie polska Policja kierowała pracami najważniejszego organu zarządzającego Agencji, uczestnicząc w podejmowaniu decyzji dotyczących jej bieżącego funkcjonowania oraz dalszego rozwoju. Zwieńczeniem tego okresu jest ósme posiedzenie Zarządu odbywające się w dniach 22–23 czerwca 2026 r. na Cyprze.
18 miesięcy przewodnictwa Polski
W imieniu polskiej Policji funkcję Przewodniczącego Zarządu Europolu sprawował insp. Ireneusz Sieńko, Dyrektor Biura Międzynarodowej Współpracy Policji Komendy Głównej Policji. Delegatem Rzeczypospolitej Polskiej w Zarządzie Europolu jest Komendant Główny Policji gen. insp. Marek Boroń. Zarząd Europolu jest najważniejszym organem zarządzającym Agencji, odpowiedzialnym za wyznaczanie strategicznych kierunków jej działania, nadzór nad realizacją zadań oraz przyjmowanie budżetu. W jego skład wchodzą przedstawiciele wszystkich państw członkowskich Unii Europejskiej oraz Komisji Europejskiej.
Od stycznia 2025 r. do czerwca 2026 r. pod przewodnictwem Polski odbyło się osiem posiedzeń Zarządu Europolu. W trakcie pierwszych siedmiu posiedzeń podejmowano decyzje dotyczące funkcjonowania Agencji, jej budżetu, kierunków rozwoju oraz współpracy z państwami członkowskimi i partnerami zewnętrznymi. Obecne posiedzenie, stanowi doskonałą okazję na podsumowanie całego okresu polskiego przewodnictwa.
Przewodnictwo Polski przypadło na czas intensywnych prac związanych zarówno z bieżącą działalnością Europolu, jak i przygotowaniem Agencji do wyzwań wynikających z dynamicznie zmieniającego się środowiska bezpieczeństwa.
Rozwój zdolności operacyjnych Europolu
W okresie polskiego przewodnictwa Zarząd koncentrował się na wzmacnianiu zdolności operacyjnych Europolu w zakresie zwalczania najpoważniejszych form przestępczości, w tym przestępczości zorganizowanej, terroryzmu, cyberprzestępczości oraz przemytu migrantów.
Jednym z istotnych wydarzeń było utworzenie Europejskiego Centrum ds. Zwalczania Przemytu Migrantów (European Centre Against Migrant Smuggling – ECAMS), którego zadaniem jest wspieranie państw członkowskich w identyfikowaniu i zwalczaniu zorganizowanych grup przestępczych zajmujących się przemytem migrantów. W tym samym okresie Zarząd nadzorował realizację działań związanych z rozwojem narzędzi analitycznych Europolu, projektów prowadzonych przez Europol Innovation Lab oraz inicjatyw dotyczących wykorzystania danych biometrycznych i nowych technologii w działaniach organów ścigania. Przyjęto również dokumenty wyznaczające kierunki rozwoju cyberbezpieczeństwa Agencji na kolejne lata.
Istotnym elementem prac była także publikacja oceny zagrożeń związanych z poważną i zorganizowaną przestępczością (SOCTA 2025), która wskazała najważniejsze wyzwania dla europejskich organów ścigania w najbliższych latach.
Współpraca międzynarodowa i partnerstwa
W trakcie przewodnictwa Polski Zarząd podejmował również decyzje dotyczące rozwoju współpracy Europolu z partnerami zewnętrznymi. Dotyczyło to zarówno współpracy z państwami trzecimi i organizacjami międzynarodowymi, jak również wzmacniania relacji z sektorem prywatnym, odgrywającym coraz większą rolę w przeciwdziałaniu cyberprzestępczości i przestępczości prowadzonej z wykorzystaniem platform cyfrowych.
W tym okresie zatwierdzano także kolejne porozumienia o współpracy oraz działania służące pogłębianiu współpracy z państwami stowarzyszonymi Schengen.
Dyskusja o przyszłości Europolu
Jednym z najważniejszych tematów polskiego przewodnictwa była debata dotycząca przyszłego kształtu Europolu i jego roli w europejskiej architekturze bezpieczeństwa.
Szczególne znaczenie miało nieformalne spotkanie Szefów Policji państw członkowskich Unii Europejskiej, państw stowarzyszonych Schengen oraz Wielkiej Brytanii, które odbyło się w kwietniu 2025 r. w Krakowie. Efektem spotkania było przyjęcie Wspólnej Deklaracji Europejskich Szefów Policji dotyczącej przyszłości Europolu.
Dokument podkreśla potrzebę dalszego wzmacniania roli Europolu jako centralnego europejskiego ośrodka wymiany informacji kryminalnych, rozwijania jego zdolności analitycznych i operacyjnych oraz zapewnienia odpowiednich narzędzi prawnych umożliwiających skuteczne reagowanie na nowe zagrożenia związane m.in. z cyberprzestępczością, sztuczną inteligencją oraz działalnością międzynarodowych grup przestępczych.
W trakcie przewodnictwa przyjęto również Dokumenty Programowe Europolu na lata 2026–2028 oraz 2027–2029, określające strategiczne kierunki rozwoju Agencji w najbliższych latach.
Tematy związane z przyszłością Europolu pozostają aktualne również podczas obecnego posiedzenia Zarządu. W dniu 24 czerwca br. Komisja Europejska opublikowała projekt nowego rozporządzenia o Europolu, które będzie dale procedowane przez kolejne TRIO Prezydencji – Irlandię, Liwę i Grecję. Dyskusje będą obejmować między innymi planowane zmiany przepisów regulujących funkcjonowanie Agencji oraz kierunki dalszego wzmacniania jej zdolności operacyjnych i analitycznych.
Podsumowanie współpracy w ramach Trio Prezydencji
Posiedzenie na Cyprze jest również okazją do podsumowania współpracy państw tworzących Trio Prezydencji Rady Unii Europejskiej – Polski, Cypru i Danii. Podczas spotkania przedstawiciele wszystkich trzech państw podsumowali działania realizowane w ciągu ostatnich 18 miesięcy oraz omówili najważniejsze wyzwania stojące przed europejskimi organami ścigania. Spotkanie stanowiło symboliczne zakończenie wspólnego programu Trio realizowanego przez trzy kolejne prezydencje.
Uhonorowanie osób wspierających polskie przewodnictwo
Podczas ostatniego posiedzenia pod przewodnictwem Polski, jednym z elementów wydarzenia była uroczystość wręczenia medali pracownikom Europolu, którzy w szczególny sposób przyczynili się do sprawnej realizacji zadań związanych z polskim przewodnictwem w Zarządzie Agencji.
Medale zostały wręczone przez Ambasadora Rzeczypospolitej Polskiej w Republice Cypryjskiej Marka Szczepanowskiego oraz Komendanta Głównego Policji gen. insp. Marka Boronia. Wyróżnienia stanowią wyraz uznania dla zaangażowania i wsparcia udzielanego polskiej prezydencji podczas realizacji jej obowiązków.
Wspólny wkład w bezpieczeństwo Europy
Zakończenie przewodnictwa Polski w Zarządzie Europolu stanowi podsumowanie okresu aktywnego zaangażowania polskiej Policji w rozwój europejskiej współpracy policyjnej. W ciągu ostatnich 18 miesięcy Zarząd podejmował decyzje mające znaczenie dla funkcjonowania jednej z najważniejszych unijnych agencji odpowiedzialnych za wspieranie państw członkowskich w zwalczaniu przestępczości poważnej itd.
Doświadczenia oraz rozwiązania wypracowane w tym okresie będą stanowiły istotny wkład w dalszy rozwój Europolu oraz wzmacnianie bezpieczeństwa obywateli Unii Europejskiej.
BMWP KGP