"Życie to nie gra. Masz je tylko jedno". Policja rusza z ogólnopolskimi działaniami informacyjno-edukacyjnymi dla uczniów
Groźby w internecie, przemoc rówieśnicza, niepokojące wpisy w mediach społecznościowych czy zapowiedzi ataków na szkoły – takich sygnałów nie można lekceważyć. Czasem wystarczy jeden odpowiedzialny krok, by zapobiec tragedii. Dlatego Policja rozpoczyna ogólnopolskie działania informacyjno-edukacyjne pod hasłem „Życie to nie gra. Masz je tylko jedno”. Ich celem jest zwiększenie świadomości młodych ludzi, nauczenie ich rozpoznawania zagrożeń i pokazanie, jak reagować, zanim dojdzie do niebezpiecznego zdarzenia.
Bezpieczeństwo zaczyna się od reakcji
Szkoła powinna być miejscem nauki, rozwoju i budowania relacji. Aby tak było, potrzebne są nie tylko odpowiednie procedury, ale także świadomość zagrożeń i umiejętność reagowania na nie. Niepokojąca wiadomość na czacie klasowym, groźba opublikowana w mediach społecznościowych, zapowiedź przemocy czy informacja o planowanym ataku - każda z tych sytuacji wymaga uwagi. Nie zawsze łatwo ocenić, czy mamy do czynienia z żartem, próbą zwrócenia na siebie uwagi, czy rzeczywistym zagrożeniem. Dlatego tak ważne jest, aby wiedzieć, jak postępować i gdzie szukać pomocy.
Niepokojących sygnałów nie należy bagatelizować, a informacji o możliwym zagrożeniu nie wolno traktować jak internetowej sensacji. Nie należy ich rozpowszechniać ani podsycać atmosfery strachu. Trzeba natomiast przekazać je osobom, które mogą je zweryfikować i podjąć odpowiednie działania.
Właśnie na te umiejętności zwracają uwagę ogólnopolskie działania informacyjno-edukacyjne „Życie to nie gra. Masz je tylko jedno”, przygotowane przez Biuro Prewencji Komendy Głównej Policji we współpracy z Centralnym Biurem Zwalczania Cyberprzestępczości.
Rozmawiać, rozpoznawać, reagować
Działania skierowane są do uczniów szkół podstawowych, ze szczególnym uwzględnieniem klas VI–VIII, oraz szkół ponadpodstawowych. Spotkania będą prowadzone przez policjantów realizujących zadania z zakresu profilaktyki społecznej, w tym specjalistów do spraw profilaktyki społecznej, specjalistów do spraw nieletnich i dzielnicowych, we współpracy z funkcjonariuszami zajmującymi się profilaktyką społeczną w Centralnym Biurze Zwalczania Cyberprzestępczości.
Każde spotkanie zaplanowano na jedną godzinę lekcyjną. Jego celem jest nie tylko przekazanie wiedzy, lecz przede wszystkim przygotowanie młodych ludzi do podejmowania odpowiedzialnych decyzji w sytuacjach, które mogą mieć realne konsekwencje dla ich bezpieczeństwa i życia innych osób. Podczas zajęć poruszone zostaną zagadnienia związane z rozpoznawaniem niepokojących zachowań, reagowaniem na groźby i zapowiedzi przemocy oraz właściwym informowaniem o potencjalnych zagrożeniach. Uczniowie dowiedzą się także, jak współpracować z Policją podczas interwencji i dlaczego przekazywanie sprawdzonych informacji ma znaczenie dla bezpieczeństwa całej społeczności szkolnej.
Ważnym elementem spotkań będzie również problematyka przemocy rówieśniczej i cyberprzemocy. Internet nie jest przestrzenią pozbawioną zasad, a publikowanie obraźliwych treści, ośmieszanie innych, rozpowszechnianie gróźb czy nękanie w sieci może wyrządzić poważną krzywdę. Uczestnicy zajęć poznają sposoby reagowania na takie sytuacje oraz dowiedzą się, gdzie szukać pomocy.
Policjanci zwrócą także uwagę na zjawisko dezinformacji. Niezweryfikowane wiadomości, fałszywe alarmy i sensacyjne wpisy mogą wywoływać niepokój, utrudniać ocenę sytuacji i odwracać uwagę od rzeczywistych zagrożeń. Dlatego tak istotne jest sprawdzanie źródeł informacji i odpowiedzialne korzystanie z mediów społecznościowych.
Internet to nie miejsce bez odpowiedzialności
Ważnym tematem spotkań będzie odpowiedzialność prawna za zachowania podejmowane zarówno w świecie rzeczywistym, jak i w internecie. Młodzi ludzie powinni wiedzieć, że tłumaczenie „to był tylko żart” nie zawsze zwalnia z odpowiedzialności. Znaczenie mają charakter zachowania, jego okoliczności oraz obowiązujące przepisy. Dotyczy to również publikowania w sieci informacji o rzekomych zagrożeniach dla zabawy, zdobycia popularności czy wywołania sensacji.
Podczas zajęć omówione zostaną zasady odpowiedzialności osób nieletnich, w tym konsekwencje prawne czynów zabronionych oraz sytuacji związanych z przygotowywaniem się do ich popełnienia - w zakresie przewidzianym przez prawo. Celem jest uświadomienie, że zachowania podejmowane pod wpływem emocji, presji grupy czy chęci zdobycia internetowego rozgłosu mogą mieć konsekwencje wykraczające daleko poza ekran telefonu. To, co zaczyna się od wpisu, wiadomości lub pozornie niewinnego wyzwania, może wpłynąć na poczucie bezpieczeństwa wielu osób. Odpowiedzialność w sieci jest częścią odpowiedzialności za innych.
Gdy zagrożenie jest realne, liczy się bezpieczeństwo
W ramach działań przewidziano również możliwość omówienia zasad postępowania w przypadku wtargnięcia do szkoły osoby z niebezpiecznym narzędziem. Uczniowie poznają zasadę 4U, która porządkuje podstawowe reguły zachowania w sytuacji bezpośredniego zagrożenia:
- Uważaj - zwracaj uwagę na nienaturalne zdarzenia i zachowania osób. Nigdy nie bądź obojętny. Uważaj! Informacje o zagrożeniu przekazuj na numer alarmowy 112.
- Uciekaj - jeśli usłyszysz wybuch, strzały lub głośne krzyki - nie podchodź! Jeśli możesz – uciekaj! Nie wracaj na miejsce zdarzenia. Informuj mijane osoby o zagrożeniu.
- Ukryj się - jeśli ucieczka nie jest możliwa lub jest zbyt niebezpieczna, ukryj się! Zabarykaduj pomieszczenie, wycisz telefon i odsuń się od okien i drzwi.
- Udaremnij atak - jeśli nie możesz się ukryć ani uciec – udaremnij atak! Działaj przez zaskoczenie i we współpracy z innymi osobami. Pamiętaj, to działanie jest ostatecznością.
Sama znajomość zasad nie zastąpi oceny sytuacji i stosowania się do poleceń służb. Może jednak pomóc ograniczyć panikę i podjąć decyzje zwiększające szanse na bezpieczne wyjście z niebezpiecznej sytuacji.
Bezpieczeństwo to wspólna sprawa
Skuteczna profilaktyka nie kończy się na jednym spotkaniu. Wymaga współpracy Policji, szkół, rodziców i samych uczniów. Każda z tych grup ma swoją rolę w rozpoznawaniu zagrożeń i zapobieganiu niebezpiecznym zdarzeniom. Dlatego tak istotne jest budowanie atmosfery, w której młodzi ludzie nie boją się zgłaszać niepokojących sytuacji, a informowanie o zagrożeniu nie jest postrzegane jako donoszenie na innych, lecz jako odpowiedzialna reakcja.
Jeśli uczeń otrzyma wiadomość zawierającą groźbę, dowie się o planowanym ataku lub zauważy zachowanie, które może wskazywać na zagrożenie, powinien poinformować o tym zaufaną osobę dorosłą, dyrekcję szkoły lub Policję. W przypadku bezpośredniego zagrożenia należy niezwłocznie zadzwonić pod numer alarmowy 112. Nie należy samodzielnie konfrontować się z osobą, która może stanowić zagrożenie.
Warto również pamiętać, że osoby doświadczające przemocy lub będące świadkami krzywdzenia innych nie muszą radzić sobie z tym same. Rozmowa z rodzicem, nauczycielem, pedagogiem lub psychologiem szkolnym może być pierwszym krokiem do uzyskania pomocy
Życie to nie gra. Reaguj, zanim będzie za późno
Ogólnopolskie działania „Życie to nie gra. Masz je tylko jedno” mają pomóc młodym ludziom lepiej rozumieć zagrożenia, odróżniać internetowe prowokacje od sytuacji wymagających interwencji oraz świadomie reagować na przemoc i niepokojące sygnały.
Na potrzeby kampanii Biuro Prewencji KGP we współpracy z Centralnym Biurem Zwalczania Cyberprzestępczości przygotowało specjalne materiały edukacyjne, które będą wykorzystywane podczas spotkań z uczniami.
Życia nie da się cofnąć jak rozgrywki ani usunąć skutków nieprzemyślanej decyzji jednym kliknięciem. Można jednak nauczyć się rozpoznawać zagrożenia, szukać pomocy i reagować, zanim wydarzy się coś złego.
AK, opracowano na podstawie materiałów Biura Prewencji KGP
